There Could Have Been More

There could have been more what? Published about the WMSG ! At home I studied newspapers of September 30th till October 19th and I did not know what to expect. I hoped to read more about draughts, chess, go and bridge than I did. Surpise was a report on Xiangqi, the chinese chess. All together though, the BIGGEST EVENT IN HISTORY OF MINDSPORTS should have earned more attention in our national press.   More than two thousand sportsmen and sportswomen showed passion for their sports and what’s the result ? Ignorance by the main newspapers, at least in Holland. I find that hard to believe but it seems we have to live with it. The header in sport newspapers can still better be changed from SPORT to FOOTBALL and some other sports. Which does not mean I don’t like football, but to say we live in a democracy? Not really.  Media tell people what to do and like.

Schoonheid in compositie

Een week geleden bood ik mijn ”Torch On Fire” ter oplossing aan op deze site. Voor hen die de ontleding zelf wilden vinden zal het waarschijnlijk niet tot hoofdbrekens hebben geleid (tenzij je alles ‘van het blad af’ wilde doen). De schoonheid van veel damcomposities ligt echter niet besloten in de moeilijkheidsgraad maar in de vertoonde bewegingen in de ruimte in het algemeen. Net zoals in ballet (beweging door mensen) of muziek (dansende noten) zit de verwondering in wat je te ‘zien’ krijgt. Daarom ook vind ik dat je een damcompositie niet te snel moet uitspelen. Dan mis je bepaalde schoonheidservaringen. Dat zal ik proberen te verduidelijken aan de hand van de ‘fakkel’: Allereerst is er natuurlijk die intrigerende beginstelling; een zwarte zuil (fakkel) op het middenbord met kleine uitlopers aan de bovenzijde. Geflankeerd door witte staanders.

Oplossing: 1.11-7 ! Wit gaat naar veld 1, maar dat kan alleen maar op de juiste wijze via veld 7; via veld 6 werkt het niet. 18×36  2.16-11 ! Niet te snel naar 1 en let op de charme van deze twee zetjes samen; het doorschuiven van de schijven 11 en 16 noemen we subtiel. 42×31 Veld 42 wordt vrij gemaakt.  3.17-12 ! Slagekeize, maar wat mij betreft een ‘esthetische dwangslag’. Is het immers niet veel mooier schijf 12 even te laten staan en dus eerste schijf 21 te nemen ? 26×6  4.7-1 Nu pas bereikt wit dat zo open en bloot liggende veld 1. De voorbereidende zetten waren er vooral op gericht de juiste weg te bewandelen… 8×17 Veld 8 wordt geopend. Met zijn vijfde schuifzet zet wit een kaalslag in gang: 5.48-42! 38×47 Het nu volgende slagprincipe had ook ingezet kunnen worden met 49-44, maar dan komt de zwarte dam niet op het juiste veld terecht. Bedenk hier zelf een mooie associatie bij! 6.49×38 33×42 Ook na deze slag ontstaat er een mooi fragment. De witte brandstof is gereduceerd tot een blok rechtsboven en een dam op 1. De zwarte fakkel op het middenbord is er echter wel mee in de hens gezet: 7.24×11 6×17 Schijf 6 wordt weer tot leven gewekt en biedt de juiste ‘noot’ op veld 17. 8.1×8 !! Ook na deze rondslag over vijf schijven is het aan te raden even rustig naar het schouwspel te kijken. Op dat ene butsje (veld 24) na is er een compleet gevulde driehoek ontstaan. En dat ene veld 24 onthouden we. 3×12 9.14×3 in vakjargon noemen we dit ‘dam op bezet veld’. 5×14 en weer even kijken. De witte dam staat even in de schaduw. 10.20×7! 2×11 en de dam heeft weer alle vrijheid … om zich op te offeren! Waarom wit niets heeft aan eerst 15-10 leg ik nadien nog uit. 11.3-14!! 19×10 12.30-24 Nu komt de aap uit de mouw en blijkt waarom er op de vijfde zet best een zwarte dam op veld 47 mocht verschijnen. Die pakken we nu in: 47×20 13.25×5 ! en wederom dam op bezet veld. Ook nu verdient de stand even nadere bestudering met het oog. Wat is er nu eigenlijk precies gebeurd? Al het voorgaande heeft in het teken gestaan van de nu ontstane situatie. Wit is er in geslaagd veld 5 vrij te maken en er zelf (met een slaande schijf) naar toe te gaan! Dat is precies de opdracht die ik mij gesteld had. Namelijk al in 2005, toen collega componist Ardjan de Jong de lezers van De Problemist vroeg hoe zij deze ‘task’ zouden invullen. In 2006 vond ik twee mogelijkheden om dat te doen. Dit is de derde ‘bewerking’, en in Peking vond ik nog een vierde. Ook heb ik een constructie bedacht waarin twintig witte schijven, 2 zwarte dammen en 15 zwarte schijven op het toneel te zien zijn. Alle eindigen ze in het zo gewenste bruikbare ‘motief’ dat nu nog steeds op het bord staat. Een goede afronding is namelijk een vereiste om tot een geheel geslaagde compositie te komen. Zwart kan in het eindspel nog op dam komen door 4-10 14.5×6 Leuke ‘cijferslag’ 5 maal 6. 36-41 De lijn over, natuurlijk. 15.6-28! Bewaakt in ieder geval al vast de lange lijn; damhalen op 46 wordt gepareerd met 28-5 W+. Dus 41-47 16.35-30! Uiteindelijk komt ook schijf 35 nog tot leven. De toneelspeler die al die tijd langs de zijlijn heeft staan toekijken. Wat nu? Er dreigt damafname. Dan maar vluchten met 47-36… Maar daar komt weer een damoffer aan. Derde maal is scheepsrecht: 17.28-41 36×47 18.30-24 47×20 Die zagen we al eerder. 19.15×24 W+. Wit eindigt op het butsje, veld 24. :Van 35 schijven naar slechts 1.

Bij de elfde zet maakte ik een aantekening. Als een compositie namelijk een alternatieve weg naar winst kent is de constuctie (meestal) waardeloos… Kan wit geen gewonnen eindspel bereiken als nu eerst schijf 4 over de middellijn wordt getrokken? Dat blijkt gelukkig niet het geval: 11.15-10 ? 4×15 12.3-14! 19×10 13.30-24 47×20 14.25×5 en nu weet zwart op slinkse wijze het vege lijf te redden: 15-20! Tegen houden met schijf 35 roept nu ongewild een oversteekplaats op want 35-20 20-24! 30×19 36-41 is remise. Dan maar een actie met de dam ondernemen: 5-10.  Zwart kan dan echter zelfs nog even wachten met 11-16/17, maar ook meteen 20-24 is goed voor remise. Op 10-15 volgt namelijk 24-29 of 11-17 of 11-16 en schijf 36 wordt dam. En als wit met zijn dam bijvoorbeeld naar veld 37 speelt kan schijf 24 ongestoord doorlopen. Zulks een mazzeltje moet je als componist hebben. Het staat tegenover de talloze keren dat een problematiek idee niet rond is te krijgen! Over de ‘torch’ zou ik trouwens nog veel meer kunnen vertellen, maar ik vermoed dat u nu wel even genoeg heeft rondgedwaald. Het doel is hopelijk bereikt: zoek licht in de wereld der damcpmposities! Met zo u wilt deze fakkel als toegangsbewijs. Informatie over De Problemist is te verkrijgen door een bericht te sturen naar arne.sksq@gmail.com 

Terug in Nederland groet ik u vanuit de vertrouwde polder. In ieder geval weer uit op een volgende problematieke reis!